ZEYTİNLİKLERDE MADENCİLİK İÇİN YASAL ZEMİN GENİŞLETİLDİ

TBMM Genel Kurulu’nda görüşülen torba yasa teklifinin 11’inci maddesi, verilen bir önergeyle değiştirilerek kabul edildi. Yapılan düzenlemeyle, Muğla’daki bazı zeytinlik alanlarda elektrik üretimi amacıyla madencilik faaliyetlerine izin verilmesinin önü açıldı.

Maden Kanunu’na eklenecek Geçici 45. maddeye göre, başka bir yerde yapılması mümkün olmayan madencilik faaliyetleri için, zeytinlik alanlarda kamu yararı gözetilerek Bakanlık izniyle çalışma yapılabilecek. Zeytin ağaçları taşınabiliyorsa il ve ilçe sınırları içinde taşınacak; taşınamıyorsa, en az taşınan ve taşınamayan ağaçların iki katı kadar yeni zeytin ağacı dikilmesi zorunlu olacak.

Zeytinlikleri elinden alınan arazi sahiplerine yönelik arazi kiralama koşulları da değiştirildi. Önceki düzenlemede 10 yıl süreyle rayiç bedel üzerinden kiralama öngörülüyordu. Yeni düzenlemeyle, Hazine arazileri veya kamu taşınmazları, Harçlar Kanunu’na göre belirlenen değerin %1’i üzerinden 20 yıl süreyle doğrudan kiralanabilecek. Bu süre sonunda bakım yükümlülüklerini yerine getirenlerin kira süresi 10’ar yıl uzatılabilecek.

Düzenlemeyle ayrıca, her yıl için madencilik yapılan alanlara işletme ruhsat bedeli kadar ek ücret alınacak ve alanlar eski zeytin ağaçları kadar fidan dikilerek rehabilite edilecek.

AK Milletvekilleri, Muhammet Emin Akbaşoğlu, Adem Yıldırım, Yakup Otgöz, Hüseyin Altınsoy, Seda Sarıbaş ve Nurettin Alan tarafından verilen önerge ile 11’inci maddenin metni şu şekilde değiştirildi;

GEÇİCİ MADDE 45- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ruhsat sahibi veya rödövansçı olan gerçek veya tüzel kişiler tarafından ülkenin elektrik ihtiyacını karşılamak üzere yürütülen madencilik faaliyetlerinin tapuda zeytinlik olarak kayıtlı veya fiilî olarak üzerinde zeytinlik bulunan bu Kanuna ekli Harita ve Koordinat Listesi sınırları içindeki alanlara denk gelmesi ve faaliyetlerin başka alanlarda yürütülmesinin mümkün olmaması durumunda, madencilik faaliyeti yürütülecek kısımdaki zeytin ağaçlarının maden sahalarının bulunduğu ilçe ve il sınırlarına öncelik vermek suretiyle taşınmasına, sahada madencilik faaliyetleri yürütülmesine ve bu faaliyetlere ilişkin geçici tesisler inşa edilmesine kamu yararı dikkate alınarak Bakanlıkça izin verilebilir.

Zeytin ağaçlarının taşınmasından kaynaklanan tüm masraf ve taleplerden madencilik faaliyeti yürütmesi yönünde lehine karar verilen kişi sorumludur. Zeytin ağaçlarının taşınmasının mümkün olmadığı durumlarda ise ilgili sahada madencilik faaliyetleri yürütülmesine ve bu faaliyetlere ilişkin geçici tesisler inşa edilmesine kamu yararı dikkate alınarak Bakanlıkça izin verilebilmesi için, iznin öncesinde aralarında biyolog ve ziraat mühendisinin de bulunduğu uzman kişilerden alınan görüşler doğrultusunda Bakanlıkça belirlenecek alanda dikim normlarına uygun, faaliyet yürütülecek alan ile eş değer büyüklükte izin verilecek maden sahalarının bulunduğu ilçe ve il sınırlarına öncelik verilmek suretiyle taşınan ve taşınamayan zeytin ağacı sayısının en az iki katı zeytin ağacı ile oluşan zeytin sahası tesis edilmesi zorunludur.

Bu madde kapsamında zeytinlik olarak kayıtlı alanlar veya fiilî olarak üzerinde zeytinlik bulunan alanlarda madencilik faaliyeti yürütülen her yıl için, bu sahaların rehabilitasyon çalışmalarını temin etmek üzere ruhsat sahibinden işletme ruhsat bedeli kadar ayrıca tahsilat yapılır. Bu sahalar madencilik faaliyetlerinin öncesinde sahada bulunan zeytin ağacı sayısı ile aynı sayıda zeytin ağacı dikilerek rehabilite edilir. Zeytin ağaçlarının taşınması ile zeytin sahası tesis edilmesine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.

Bu madde kapsamında, yeni tesis edilecek zeytin bahçeleri ile taşınacak zeytin ağaçları için Hazine taşınmazlarına ihtiyaç duyulması halinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca uygun görülenler , zeytinliği kamulaştırılan taşınmaz maliklerinden talep edenlere rayiç bedel üzerinden on yıl süreyle doğrudan kiraya verilebilir. veya maden sahalarının bulunduğu il sınırlarında kamu iktisadi teşebbüslerine ait taşınmazlardan ilgili kamu iktisadi teşebbüsünce uygun görülenler, zeytinliği kamulaştırılan taşınmaz maliklerinden talep edenlere 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde yer alan harca esas değerin yüzde biri üzerinden yirmi yıl süre ile doğrudan kiralanabilir. Kira süresi sonunda bakım yükümlülüklerini yerine getirdiği tespit edilen ve talepte bulunan kiracıların kira süresi onar yıl süreyle uzatılabilir.